Üstün Zekalı Çocuklar

Zekâ nedir?

üstün zekalı çocukZekâ; genel zihinsel kapasite, kavram ve algı yardımıyla soyut ve somut nesneler arasındaki ilişkiyi kavrayabilmektir. Soyut düşünebilme, sosyal akıl yürütme, muhakeme etme, planlama yapabilmektir. Bu zihinsel işlevleri uyumlu şekilde bir amaca yönelik olarak kullanabilme, öğrenebilme ve deneyimlerinden faydalanabilme yetenekleri zekâ olarak adlandırılır. Zekânın farklı tanımları vardır. Ancak zekâya ilişkin kuramların tümü zekânın geliştirilebilecek bir kapasite ya da potansiyel olduğu ve biyolojik temellerinin bulunduğu noktasında birleşir.

Zekâ türlerinin başarıyla ilişkisi var mı?

Zekânın tek bir boyutu yoktur. Her birey zekâ türlerine çeşitli düzeylerde sahip olarak doğar. Hayatı boyunca bu zekâ türlerinden bazılarına daha fazla eğilim gösterir. Fakat çeşitli faktörler çocukluk döneminde eğilim gösterilen zekâ türünü bazen geliştirir, bazen de geriletir. Bunu bir örnekle açıklayalım: Ekonomik düzeyi düşük bir ailede yetişen çocuğun müziğe eğilimi oldukça fazla olmasına rağmen ailesi bu eğilimini destekleyemezse çocuğun bu yönünün gelişimi engellenmiş olur. Veya kırsal kesimde yetişen bir çocuk düşünelim. Şehirde büyüyen bir çocuğa oranla bedensel zekâsını daha çok geliştirme olanağı bulur.

Zekâ gelişiminde çevresel faktörler de çok önemlidir. Çocuk, eğilimi olmasa da zekâ türlerini geliştirebilir. Yine bir örnekle anlatalım. Bir çocuğun matematiği kuvvetli aile bireyleri içerisinde yetişmiş olması ve onlardan sonsuz destek alıyor olması matematik zekâsının gelişimine büyük ölçüde katkıda bulunacaktır. Bu bağlamda bakıldığında eğilim gösterilen zekâ türü ile başarı arasındaki ilişki de yadsınamaz. Her birey güçlü olan bir zekâ türüne sahiptir. Dünyada başarılı atletler, müzisyenlerin girdikleri IQ sınavlarından düşük puan almalarına rağmen başarılarını farklı alanlarda kanıtlayabilirler. Bunun nedeni bu kişilerin zihinsel yeterliliklerinin farklı oluşudur; ilgi ve beceri alanlarına yönelik zekâ türünü geliştirmiş olmalarıdır.

Dahi çocuklar kimler arasından çıkar?

İsterseniz öncelikle üstün zekâlı çocukların kimler olduğunu açıklayalım. Geçerliliği ve güvenilirliği olan zekâ testlerinden sürekli olarak 130 ve daha yukarı puan alan, kendi yaşıtlarından rastgele seçilmiş bir kümenin yüzde 98’inden zekâ yönünden üstün olan çocuklardır. Burada şunu bilmemiz gerekir. Her zeki çocuk dâhi değildir. Zekâ, dâhilik için bir merkez oluşturur ama dâhi çocuklar zekâ testlerinde her zaman yeterli performans gösteremeyebilir veya okulda başarılı olamayabilirler.

Peki dahi olarak bilinen çocukların zekâ seviyeleri nedir?

Genel olarak bilinen, standardizasyonu olan zekâ testlerinde 140 ve üzeri puan alan çocuklar dâhi olarak bilinirler. Zekilik ya da dâhilik sonradan edinilen bir durum değildir. Yani her zeki çocuk “Ben dâhi olmak istiyorum” diyerek dâhi olamaz.

Hiperaktif çocukların zeki oldukları yönünde yaygın bir kanaat var. Süper zekâlı çocuklarda her zaman hiperaktivite görülür mü?

Haklısınız, toplumumuzda “Hiperaktif çocuk zeki olur” gibi bir düşünce var, ama bu düşünce gerçeği yansıtmaz. Hiperaktivite; beyindeki dikkat ve davranış kontrolü ile ilgili kısımların farklı işlemesi ile meydana gelen bir rahatsızlıktır. Bu çocukların çoğu normal zekâya sahiptirler. Hem hiperaktif hem de zekâ seviyesi yüksek çocuklar da olabilir. Ayrıca hiperaktif olduğu halde zekâ sorunu yaşayan çocuklar da vardır. Dolayısıyla hiperaktivite ile zekâ arasında bir bağlantı olmadığı açıktır. Çocuklarına hiperaktivite teşhisi konan ebeveynler “Demek ki çocuğum çok zeki” diyerek bu soruna duyarsız kalmamalıdırlar.

Leave a Comment

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir