Stresle Başa Çıkma ve Stres Yönetimi

Stresle Başa Çıkma ve Stres Yönetimi

stresle başa çıkmaStres Yönetimi olmayan, belirli rol ve görevleri yerine getiren birey örgütsel stres ile karşı karşıya kalmaktadır. Stres, bireylerle çevresi arasındaki ilişki sonucu ortaya çıktığından, stresin olumsuz etkilerini önlemek bir anlamda çevreyi kontrol edebilmekle mümkün olabilecektir. Stresin yönetilmesi anlamına gelen bu olgu, çevredeki değişimlerin sürekli izlenerek bilinçli olarak denetlenmesini içermektedir. Bir örgütteki çalışanları etkileyen stres kaynaklan iş yükünün fazlalığı, zamanın sınırlılığı, denetimin niteliğinin düşük olması, yetki­nin sorumlulukları karşılamada yetersiz kalması, politik havanın güvensizliği, rol belirsizliği, örgüt ve bireyin değerleri arasında uyumsuzluk, kişi ile işi arasında uyumsuzluk, rol çatışması, rolle ile ilgili aşırı yük, sorumlulukların yaratığı endişe, çalışma koşulları, insan ilişkileri ve yabancılaşmadır.

Stresle basa çıkabilmek için öncelikle stresin kaynağının tanınması ve stres yaratan durumun değiştirilebilir ve kontrol edilebilir olup olmadığının belirlen­mesi gereklidir. Başa çıkma; bireyin kaynaklarını aştığını değerlendirdiği, özel iç­sel ve dışsal taleplerin üstesinden gelmek için sürekli değişen bilişsel ve davranış­sal çabalarını ifade etmektedir.

Stresle basa çıkma olgusu bir süreç olarak incelendiğinde bireyin stres kayna­ğına ilişkin birincil ve ikincil değerlendirmeler yaptığı görülür. Her iki değerlendirme aşamasından sonra birey, başa çıkma davranışlarını ya da stratejileri uygulamaya başlar. Stresle başa çıkma yönetmeleri bi­reysel ve örgütsel yöntemler olarak iki başlık altında incelenebilir:

Stresle Başa Çıkma Bireysel Yöntemler

Çalışma yaşamında karşılaştığı stres kaynakları ile tek başına baş edemeyen bireyler, bireysel stres yönetim tekniklerine başvurur. Öğrenilmesi ve uygulama­sı oldukça kolay olan bu yöntemler ile birey stresi kontrol altına almaya çalışır

Stresle başa çıkmada bireysel yöntemlerin ortak yönleri, hepsinin bireysel alışkanlıklar ile fiziksel, psikolojik ve davranışsal yapıları kontrol altına alınmasına olanak vermeleridir. Bireysel olarak stres­le başa çıkmada, bedensel hareketler, solunum egzersizi, meditasyon, biyolojik geribildirim, gevşeme, beslenme ve diyet, toplumsal destek alma, sosyal, kültürel ve sportif etkinliklere katılma, masaj, dua ve ibadet, zaman yönetimi gibi teknikler yararlı olabilir.

Stresle Başa Çıkma Örgütsel Yöntemler

Stresle başa çıkmada örgütsel yöntemler, çalışanların iş ve iş ortamından kay­naklanan streslerini azaltmak ya da önlemek için örgütsel düzeyde stres yaratan faktörlerin kontrol edilmesi, azaltılması veya ortadan kaldırılması için yönetim tarafından yapılan düzenlemeleri ifade etmektedir. Örgütsel yön­temler arasında; görev tanımları, iş gören seçimi ve iş gören terfisi, ücretleme politikası, iş gören eğitimi, başarı değerlendirilmesi, kariyer planlaması ve yönetimi uygulanabilir.

Gümüştekin ve Öztemiz’e göre, stres yönetimi yoluyla stresin zararlı et­kileri üç şekilde azaltılabilir. Bunlar; stres kaynaklarını teşhis etmek ve sonra azaltmak veya yok etmek, çalışanların iş stresi hakkındaki algılarını değiştirmelerine yardım et­mek ve onlara stres deneyimi kazandırmak, çalışanlara stresin sonuçları hakkında bil­gi vermek ve stresle daha etkili mücadele edebilme konusunda yardımcı olmaktır.

Stres yönetiminde öncelikli olarak yapılması gereken stres kaynaklarını saptamaktır. Daha sonra çalışanların oluşan strese karşı algılarını saptamak ve olumsuz ise strese karşı oluşan bu olumsuz yargıların de­ğiştirilmesi gerekmektedir. Bu yolla çalışanlara stres deneyimi kazandırılır. Stres yönetiminde en son adım, stresin olası sonuçları hakkında çalışanları bilgilendir­mektir.

1 thought on “Stresle Başa Çıkma ve Stres Yönetimi”

Leave a Comment

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir