REHBERLİK HİZMETLERİ

PSİKOLOJİ

Eğitim psikoloji dalı, eğitim öğretim sürecindeki fertlerin nasıl öğrendiğiyle ilgilenen ve bu süreçten alınan verimin en üst düzeye erişmesini amaçlayan; kısaca eğitim olgusunun temellerini psikolojik açıdan ortaya koyan bir psikoloji alt alanıdır. Teorik bazda gelişim ve öğrenme psikolojisi ile uygulama bazında muayenehane psikoloji ile ilişki içindedir. Okul psikolojisi ve eğitim psikolojisi birbirleri yerine kullanılabilen kavramlardır. Lakin okul psikolojisi için daha geniş bir tanım yapmak gerekirse, tesirli öğrenme ve öğretme tekniklerini araştırmanın yanı sıra talebelerin okulla alakalı eğitsel-zihni meselelerini inceleyen ve bunların çözüm yollarını araştırarak ortaya koyan bir eğitim psikolojisi alt dalı olduğunu söylemek olası olur. Okul ve eğitim psikolojisinin konuları kısaca şu şekilde özetlenebilir:

  • Öğrenme
  • Özel eğitim
  • Kılavuzluk
  • Kişilik
  • Gelişim
  • Öğretme
  • Talebelerin ruh hali durumu

Okul psikolojisi alt dalı, çağdaş psikolojinin çocukluktan yetişkinliğe hızla yükselen en aktif ve ayrı olarak en ehemmiyetli alanlarından biri sayılır. Bu alanın ortaya çıkış ve gelişiminde ehemmiyetli iki etmen bulunmaktadır. Bunlardan ilki, tecrübi psikolojinin ehemmiyetli isimlerinden olan Galton’ın duyusal / görsel yeteneklerini ölçmek emeliyle talebeler üzerinden uyguladığı testlere bağlıdır. İkinci etken ise bu arada ilk psikoloji kliniğinin kurucusu olan Witmer’ın Pennsiylvania’da 1976’da çocuklara özel bir psikoloji kliniği açarak öğrenme güçlüğü üzerine rehabilitasyona başlamasıdır. Ayrıca bu iki etkene ek olarak Gesell’in bebekler üzerinde gözlem ve araştırmalar yaptığı Çocuk Gelişim Muayenehanesi’ni kurması da sayılabilir.

Eğitim Psikoloji Dalı

Eğitim psikologları, fertlerin nasıl öğrendikleriyle ilgilenen ve tesirli öğrenmenin yolları üzerinde çalışmalar yapan kişilerdir. Her yaştan insanın eğitimi için ihtiyaç duyulan araç, gereç ve metotları geliştirir, yetileri değerlendirir ve eğitim öğretim programlarının hazırlanıp uygulanmasında kılavuzluk ederler. Çocuk ve ergen gelişimi, öğrenme kuramları ve kişilik kuramları gibi konularda eğitim sahibidirler. Devlet okulları veya özel okullarda çalışan okul psikologları, talebelere danışmanlık yapmanın yanı sıra özel eğitime gereksinimi olan çocuklarla; ruh sıhhati ve öğrenme için ihtiyaç duyulan etrafsal şartlarla ilgilenir, programlar geliştirir ve değerlendirir, sınıf idaresi ile ilgili öğretmenlere çeşitli eğitimler verirler.

Ülkemizde okul psikoloğu olmak için özel bir lisans veyahut yüksek lisans programı olmamakla beraber, bu alan kapsamındaki dersler çeşitli bölümlerde yahut ana bilim dalı olarak Çocuk Gelişimi, Özel Eğitim gibi isimlerle okutulmaktadır. Her ne kadar tam karşılığı olmasa da, ülkemizdeki eğitim psikoloğu boşluğunu psikoloji ya da psikolojik danışmanlık ve kılavuzluk lisans eğitimlerini bitirerek okullarda görev yapan danışmanlar doldurmaktadır.